Tomela'tájto̱l mocaqui Mecayapan hua̱n Tatahuicapan huan sequin altepemej yej najna'san ipan estado de Veracruz. Yej cha̱ntitoquej Pajapan achi se'pa itajto̱lmej, malej iga na̱'san ayá̱' táhuel mocaqui quen iga tajtohuaj.
Nipoxmiaquejmej yej nimela'tájtohuaj. Ini̱mej o̱me municipio quipiáj quen 30,000 tocnimej, ijcó̱n quijtohuaj yej taconta̱rojquej ipan año 2000.
Ini̱npa tomela'tájto̱l quipiá t ca̱n
sequin
nahuatl quipiáj tl
ca̱n pe̱hua tájto̱l ihuá̱n
tajcotájto̱l.
La t ihuá̱n k
mocuepaj saltillo
['] ca̱n tami tájto̱l.
Tájto̱l yej sequin yej huejca
cha̱ntitoquej quijtohuaj ta̱catl
nejamej niquijtohuaj ta̱ga̱' . Ono'
vocal yej tic-hueyaca̱naj iga tiquijtohuaj
(largo de la vocal),
ino̱mej vocales mota̱liliá se̱ raya itampa
cua̱' mojcuilohua.
Ijquí̱n mojcuilohua
ista' 'sal'
ihuá̱n
ista̱'
'blanco';
panoj 'pasó'
hua̱n
pano̱j 'pasará'.
Mecayapan
|
Tatahuicapan
|
Sequin yej tajtohuaj náhuatl yej huejca icha̱mej aquipiáj
oclusivas
yej na̱huatij ipan totoscatan, quen la b,
d hua̱n g. Tejamej tiquijtohuaj
babasoti', '(pelo) desordenado',
dadapoti' 'roñoso' hua̱n
go̱xi, 'trompo (juguete)'.
[Mocaqui iga babasoti'
tami hua̱n saltillo cua̱' ticaqui mosen-ijtohua
ihuá̱n san;
babasoti'san.
Mocaqui iga go̱xi
ayá̱' tami hua̱n saltillo cua̱' ticaqui mojtohua
ihuá̱n san;
go̱xisan.]
Ini̱npa tomela'tájto̱l tane̱xtiliá
siga yej tacaqui no̱ quichihuas
quen quichi̱huas yej nemi tajtohua.
Matia̱ca̱n
quijto̱jnequi iga yej tacaqui no̱ mayahui,
mania̱ca̱n
quijto̱jnequi iga yej tacaqui ayá̱' yahui.
Cua̱' agaj quijtohua
quitamacaquej,
aticmatij a̱'yéj tatamaga'.
Huel se̱ quitamacaquej sequin, huel sequin
quitamacaquej sequin hua̱n huel sequin quitamacaquej se̱.
Siga ticaqui agaj quijtohua nimitztamacaquej,
aticmatij siga se̱ quitamacaquej sequin,
huel sequin quitamacaquej sequin hua̱n huel sequin quitamacaquej se̱.
Tajto̱lmej yej mocaqui nigaj, tajtohuaj ihuá̱n Esteban Pérez Ramírez
© 2008 Instituto Lingüístico de Verano, A.C.
Derechos reservados.
Puede reproducirse para fines no lucrativos
siempre y cuando no se altere en forma alguna.
All rights reserved.
May be reproduced for nonprofit use
so long as it is not modified in any way.