A - a
aaien
lo' maun a sëmbë nasö wan soni sinkii saapi faa musu fii piizii.
stroke, caress.
aal
dee fisi ta djei sindeki kuma akomu ku maisi.
eel.
aalbes
di njanjan u wan piki pei pau.
current.
aalmoes
wan soni di i da pootima.
alms.
aalscholver
wan pei fou ta dë a wata.
cormorant (kind of bird).
aambeeld/aanbeeld
wan degi felu di de ta naki felu nëën liba ku hama ta mbei soni.
anvil.
aambeien
di siki di ta kisi sëmbë ta mbei gaan sëmbë fii ta ko a döö.
hemorrhoids.
aamborstig
an sa kisi böö (hai böö).
short of breath.
aan
nëën; a; nëën liba.
at, on, upon.
aanbeeld
wan degi felu di de ta naki felu ku hama nëën liba ta mbei soni.
anvil.
aanbellen
go bëli a di dööbeli u de jabi döö da i.
ring the bell.
aanbetalen
di möni di i ta paka a fesi da wan soni te i bai soni ta paka pikipiki.
make downpayment.
aanbevelen
1)
taki da wan sëmbë andi fu a du.
recommend.
2)
piki taa wan sëmbë ta wooko bunu.
commend.
2)
a dë fa u lobi.
adorable.
aanbidden
begi Gadu dëën tangi gafëën.
worship.
aanbinden
tai wan soni hoi a wan oto soni.
fasten onto.
aanblaffen
1)
te dagu ta bai wan sëmbë nasö wan soni.
bark at; snarl.
2)
saanti.
bark at; snarl.
2)
fon faja a soni nasö sëmbë.
stir up.
aanblijven
tan a wan soni go dou.
remain in office.
aanblik
di fa i ta tuwë wojo luku wan soni.
aspect.
aanbod
di soni i tëndë da wan sëmbë.
offer.
aanbouw
soni de ta mbei; wosu de ta mbei; soni de ta paandi.
building; cultivation.
aanbouwen
mbei wan soni ko möön bigi.
enlarge; build annex.
2)
te didia ta jabi.
dawn.
aanbrengen
1)
tja wan soni go buta a wan kamian.
bring, place.
2)
tja wan sëmbë go kaagi.
accuse.
aandacht
mëni; buta mëni a soni.
attention.
aandeel
pisi; fii së u wan soni.
share, portion.
aandenken
1)
te i ta meni wan soni di i du nasö di bi pasa.
memory.
2)
wan soni di ta da i mëni a wan sëmbë nasö soni di bi pasa.
souvenir.
aandienen
go piki taa sö wan sëmbë dou.
announce someone to someone.
aandoen
1)
bisi soni a sinkii.
wear.
2)
mbei wan soni pasa.
cause, effect.
3)
sëndë (faja).
light.
2)
wan fii di weki a i hati.
emotion.
aandraaien
1)
bia sëndë; bia jabi; bia peeta.
turn on.
2)
hai masini faa tei faja.
switch on.
aandrang
wan soni i kë du söndö taihati.
urge, impulse.
aandrift
soni i ta du söndö mëni.
instinct, impulse.
aandrijven
1)
te wata fuu tja soni go disa a tela liba.
be washed ashore.
2)
buta sëmbë du wan soni.
drive on, prompt.
aandringen
ta dë a wan sembë baka nöömö faa du wan soni.
urge on.
aanduiden
lei gbelengbelen fa wan soni dë; lei ka wan soni dë.
point out, indicate.
aanfluiting
1)
poi tjina fu wan soni fu hogihati.
travesty.
2)
wan fasi de teekën wan sëmbë, nasö wan soni i buta a pampia fu te i si ën nöö joo lafu di sëmbë.
caricature.
2)
tei faja.
burn, catch fire.
3)
seti.
begin.
4)
denda go a dendu.
enter into.
aangapen
fika buka hoo ta luku wan soni.
gape at.
aangeklaagde
sëmbë di de go da kaagi fëën.
accused, defendant.
aangelegen
bandja ku bandja; de mbei namanama.
adjacent, adjoining.
2)
a dööngö ma na gaanfa.
tipsy.
2)
taki.
declare.
aangifte
dee soni i piki u dee soni de hakisi i.
declaration; information.
2)
seeka fii dë kabakaba.
make ready.
2)
lo' maun a wan soni sinkii.
caress.
3)
toona taki wan soni kumafa de bi taki ën.
quote.
4)
kisi tei.
seize.
aanhalig
a lo' u pëë ku sëmbë ta hulu ën sinkii.
affectionate.
aanhaling
wan soni i toona taki leti kumafa de bi taki ën.
quote.
aanhang
bakama; hii dee sëmbë dee nama ku ën tuu.
adherents.
aanhanger
bakama; sëmbë di dë a i së.
follower.
aanhangig
de an piki seekëën buta eti; de an du ën eti.
pending.
aanhangsel
wan soni di dë namanama a wan oto soni.
appendix.
2)
gaanfa a ta fii ku sëmbë.
affectionate.
aanhef
seti u wan soni.
beginning.
aanhouden
1)
tapa wan sëmbë hoi buta dë.
hold up.
2)
bisi ën a sinkii eti.
keep on.
3)
hoi go dou.
keep up; persist.
4)
hoi a hati.
hold onto (a grudge).
aanhoudend
ta du kodo; dë di wan seei fasi nöömö; ta hoi go dou.
incessant, constant.
aankap
te de ta faa pau.
timber felling.
aanklampen
1)
subi a boto, opolani nasö oto.
board.
2)
tapa wan sëmbë fii musu fan ku ën.
accost.
2)
seti fan.
begin conversation.
2)
ko haika wan sëmbë pala.
drop in.
3)
ko möön hebi.
gain weight.
4)
nama a soni.
touch.
aankondigen
mbei de sabi; taki wan soni a fesi; bai basia.
announce, herald.
aanleg
1)
di fa de ta mbei di soni.
construction.
2)
di köni Gadu da i fii sa' u du wan soni.
talent.
3)
mbei fu sö wan soni sa miti ën nöömö.
tendency.
aanlegger
1)
di sëmbë di mbei wan soni; di basi u wan wooko.
constructor.
2)
wan sëmbë di tja wan njunjun soni ko.
originator.
aanleiding
di soni mbei wan soni pasa; di soni mbei i du wan soni.
occasion, motive.
aanlengen
mbei wan watawata soni ko möön liolio; booko kaakiti u wan watawata soni.
dilute, weaken.
aanlokken
te a ta hai i ko nëën; te a ta mbei i kë du sö wan soni.
allure, entice.
aanloop
di fa sëmbë ta ko a wan kamian hia tjika.
amount of visitors.
aanmaak
di mbei u wan soni; te de mbei soni.
manufacture.
2)
sëndë.
light.
aanmanen
bai wan sëmbë a wan soni.
admonish.
aanmatigen
mbei taa i du wan soni ma na i du ën; buta da wan sëmbë taa a du wan soni ma na hën du ën.
arrogate to.
aanmatigend
wojo fëën dëë; i ku wan sëmbë an guwenti ma a ta ko a i hanjaan; gaanfasi.
presumptious.
aanmelden
go piki taa i ko nasö i nango; bai basia.
announce.
aanmerking
1)
buta mëni a wan soni.
consideration.
2)
taki soni u wan soni.
remark.
aanmonsteren
te de tei wan sëmbë a wooko (a wan sipi).
sign on (as sailor).
aannemer
di sëmbë di tei wan wooko fu a du.
contractor.
aanpak
di fa i ta du wan soni.
handeling.
aanpassen
1)
bisi wan soni luku; maaka wan soni luku;.
try on.
2)
ko guwenti ku wan kamian.
get used to.
aanplakbiljet
pampia de palaki a wan kamian fu sëmbë musu lesi.
poster.
aanpraten
fan suti ku wan sëmbë tefa a du wan soni da i.
talk a person into doing.
aanprijzen
gafa sëmbë da otowan.
praise, recommend.
aanraken
nama a soni; panjan soni.
touch.
aanranden
kisi mujëë; poi wan sëmbë në; kai a wan sëmbë liba ta du hogi ku ën.
rape; assault.
aanrecht
wan pei tafa kuma kasi sö.
dresser.
aanrekenen
buta da wan sëmbë taa sö a du wan soni; buta a wan sëmbë në.
charge, blame.
2)
seeka.
arrange.
aanrijgen
nai (konda); sömu (koosu); buta tatai da susu.
string (beads); baste (dress); lace (shoes).
aanroepen
bai kai wan sëmbë faa ko a i.
call, hail a person.
aanroeren
nama a wan soni.
touch; touch opon.
2)
kule hesi go a soni.
dart forward.
3)
du soni hesihesi.
hurry on.
2)
fesi kamian.
visage.
2)
manda biifi da sëmbë taa sö wan soni.
notify.
2)
ta hai mëni fii ko nëën.
impress.
3)
tei faja.
start of motor.
4)
naki.
hit.
aanslag
1)
di fa a ta naki di soni.
touch.
2)
te de ko nëën gidjii u de du soni ku ën.
attack.
3)
wan lanti pampia ta piki i fa i musu paka.
tax paper.
2)
buta (tëlëfön) da i.
link up.
3)
hai ko miti makandi.
join.
aansluitkosten
di möni i ta paka u de buta wan soni da i.
installation charge.
aanspoelen
te wata tja wan soni ko puu a së.
wash ashore.
aansporen
da degihati faa du wan soni.
spur, urge.
aanspraak
1)
wan fan i fan fu de jei.
speech.
2)
pasi i abi fii kisi wan soni.
claim.
aansprakelijk
a abi faantiwöutu; a musu sa' fa u wan soni.
answerable.
2)
suti da.
appeal.
aanspreker
sëmbë di ta booko dëdë buka.
death announcer.
2)
te döö jabi a wan së.
be ajar.
3)
ta piki (ladio).
be on (radio).
2)
ee i nama nëën a sa kisi i tu.
contagious.
2)
sëndë faja.
light a fire.
3)
da siki.
infect.
aanstichten
mbei wan soni ko sö; buta otowan du hogi.
cause, instigate.
2)
taki wan soni ma na fini.
mention.
aanstoken
da faja faa musu möön bigi.
stir a fire, fan a quarrel.
aanstoot
wan soni i du di na bunu.
offence, scandal.
aanstoten
tötö nasö buli wan sëmbë, nasö wan soni.
nudge, push against.
Var.:
aantal.
1)
hii de tuu makandi.
total.
2)
wanlö.
some.
aansturen
nango a di soni di i ta mëni.
to aim at.
aantal
1)
hii de tuu makandi.
total.
2)
wanlö.
some.
aantasten
ko nëën liba; nama nëën; biinga u booko ën.
attack; effect.
aantekenen
sikifi wan soni fu ja fëëkëtëën; sikifi i në taa i kë sö wan soni.
note down, register.
aantijgen
buta soni a sëmbë hedi taa a du ën.
impute.
2)
bisi soni.
put on.
3)
hai tja ko; hai peeta.
draw.
4)
a' bisi ku ën.
care about.
2)
tei wan soni buta a i liba.
accept.
aanval
kai a wan soni liba ta du hogi ku ën; kisi wan sëmbë fon nasö du hogihogi ku ën.
attack.
aanvang
seti u wan soni.
beginning.
aanvechting
wan soni ko a i liba i kë du hesihesi.
temptation, impulse.
aanvoelen
sinti wan soni; fii.
sense, apprehend.
aanvraag
1)
wan hakisi; wan soni i begi de.
request.
2)
di fa sëmbë kë wan soni hia tjika.
demand.
aanvragen
hakisi u de du soni da i; begi.
apply for; ask for.
aanvullen
toona buta baka; taki ën möön fini.
replenish; amplify.
aanvuren
da sëmbë hati u du wan soni.
fire, inspire.
aanwas
mbei ko möön bigi; mbei ko möön hia.
increase.
aanwennen
ta ko guwenti ku wan soni; te wan soni ko guwenti i.
fall into a habit.
aanwerven
tei sëmbë a wooko; ta suku sëmbë fu de du wan soni makandi.
recruit, enlist.
aanwijzen
lei sëmbë soni fu a luku; lei taa...
show, indicate.
aanwinst
wini; soni di i kisi.
gain, acquisition.
aanzeggen
konda wan soni be hii mundu sabi.
announce.
aanzegger
sëmbë di ta booko dëdë buka.
death announcer.
aanzetten
1)
nama soni a wan soni; peka soni a wan soni.
put on, fasten onto.
2)
buta sëmbë fu de du wan soni.
instigate.
3)
seti wan soni.
start.
aanzicht
di fa i ta si wan soni; di soni di i ta si.
aspect, view.
2)
di hei di a abi.
importance.
aanzoek
1)
te i hakisi wan soni a sëmbë; te i begi wan sëmbë faa da i soni.
application; request.
2)
pidi mujëë.
propose to.
aanzuiveren
paka wan paima di i bi abi u paka.
pay a debt.
aap
mbeti u liba.
monkey.
aar
1)
pau kalu; taka.
ear of corn.
2)
buuu tatai.
vein.
2)
di fa di soni dë; di fa di sëmbë dë.
character, nature.
aardas
wan maaka di de ta mëni kuma nëën di goonliba ta bia ta lontu.
axis of the earth.
aardbei
wan piki fuuta ta göö a wan piki pei uwii.
strawberry.
aardbodem
döösë u di goonliba.
earth's surface.
aardbol
1)
di goonliba ka u ta libi aki.
2)
di logoo u di goonliba.
globe.
aarde
1)
goonliba.
earth.
2)
doti.
soil.
aarden
a mbei ku doti.
earthen.
aardewerk
soni di de mbei ku doti kuma agban, doti paabi, pötö.
earthenware.
aardig
a abi bunu fasi; a bumbuu; a hanse.
nice, pretty.
aardkunde
lei u goondoti ku dee soni dë a goonbasu.
geology.
aardolie
wan oli de ta feni a goonbasu, ku ën de ta mbei kasoli, masini oli, amëëkan oli ku sömëni oto pei soni.
petroleum.
aardrijk
di goonliba ku hii dee soni dee dë nëën tuu.
earth.
aards
goonliba soni.
earthly.
aardslak
wan kola di an dë nëën wosu möön.
slug.
aarts
aan pisi faa go möön.
arch-.
aartsengel
wan u dee möön hei basia u Gaduköndë.
archangel.
aartsluiaard
wan sëmbë di malëngë te aan pisi faa malëngë go möön.
sluggard.
aartsvader
fesiten gaanwomi u di famii fii.
ancester.
aarzelen
dë pantapanta fëëëfëëë.
hesitate, waver.
aas
1)
soni i ta buta, a taapu da mbeti fii kisi ën kii, soni i ta buta a huku fii kisi fisi; beti.
bait.
2)
tingitingi soni di tingifou ta njan.
carrion.
3)
di asi u kaita pëë.
ace.
abattoir
di wosu ka de ta kii mbeti.
slaughterhouse.
abces
boi ta kisi sëmbë a sinkii.
abcess.
abdicatie
te i seei kumutu disa di könubangi.
abdication.
abdij
di tan kamian u dee lomusu keiki paiti.
abbey.
abdis
di mujëë takima u wan apaiti tan kamian u Lomusu keiki mazo.
abbess.
abeel
wan finufinu uwii pau langalanga wan.
white poplar.
aberratie
di fa a tooka ku di fa a musu dë.
aberration.
abolitie
te de puu wan soni de bi ta du taa sëmbë an musu du ën möön.
abolition.
abonnee
sëmbë di paka u wan soni fu de ta manda dëën hiniwan juu.
subscriber.
abonneren
te i paka fu de mandëën da i hiniwan juu.
subscribe to.
abracadabra
wisi wasi fan, an dë u fusutan.
abracadabra.
abrupt
te fii kë mëni.
abrupt.
absolutie
te de da i paadon u dee hogi i bi du.
give absolution.
abstract
1)
puu soni a soni tei hafu; hai puu.
2)
wan soni di an dë fii sa feni panjan.
abstract.
absurd
a sösö te aan pisi; an dë u piki.
absurd.
abt
hedima u wan tan kamian ka paiti ta dë.
abbot.
abuis
föutu.
mistake, error.
academicus
sëmbë di lei a hei siköö.
university man.
accent
1)
di fa di töngö ta piki te i fan ën.
2)
di pisi u wan fan ka i ta zin töngö möön taanga.
3)
di fa wan sëmbë ta fan wan töngö a wan tooka fasi.
accent.
accept
paamusi i da taa i o paka.
promise of payment.
accessoires
dee soni dee ta nama a di mama sinkii u wan soni.
accessories.
accijns
wan möni de ta paka lanti.
excise duty.
acclamatie
piki aai da wan soni ku piizii.
by acclamation.
accolade
baasa wan sëmbë fu wan soni di a du; gafa wan sëmbë.
accolade.
accommodatie
1)
di fa i ta mbei möiti fu soni musu waka bunu.
2)
kamian u tan; kamian ka joo dë a di boto nasö opalani dendu.
accommodation.
accountant
sëmbë di ta seeka möni soni.
accountant, auditor.
accuraat
a du bunu; a mbei leti kumafa a musu mbei; finifini.
accurate, precise.
acetyleen
wan pei ventu ta kisi faja hesi.
acetylene.
ach
ke! a tjali!
ah! alas!
Achilleshiel
di suwaki pisi fii libi ka de sa kisi i möön hesi.
Achilles heel.
2)
pakisei i buta a wan soni liba.
attention.
achteloos
söndö pakisei; na a' toobi ku soni.
careless, negligent.
achten
1)
lesipeki wan sëmbë.
esteem.
2)
wegi pakisei.
consider.
achter
baka; a baka.
behind, after.
achteraf
1)
bakasë; gogosë.
in the rear.
2)
a baka.
after the event.
achterbuurt
pisi kamian ka pena sëmbë ta libi.
back street, slum.
achterdocht
te i mëni kuma hën du di soni; te i ta mëni kuma sö wan soni pasa.
suspicion.
achtergrond
1)
soni i ta si tee a baka u dee dë a fesi.
2)
dee soni dee bi pasa a fesi.
background.
achterhalen
1)
go a wan soni baka fii kisi ën.
overtake.
2)
mbei a ko a döö.
expose.
3)
toona feni.
recover.
achterhoede
dee kaba lasiti sëmbë dee ta pëë te a baka te de ta pëë bali.
rear guard, defense.
achterkant
bakagogo; taku së.
back side, reserve side.
achterklap
fan taku u sëmbë; njan sëmbë a baka.
backbiting.
achterlijk
a dë a baka, an köni kuma dee otowan.
backward, retarded.
achterover
ku baka; kai ku baka.
backwards, on one's back.
2)
gogo.
back part; bottom.
achteruit
hai go a baka; hai baka.
backwards, back.
2)
suku u da sitaafu.
perseute.
achterwege
de an butëën nëën; de djombo ën.
be omitted.
achthoek
wan soni mbei ku aiti huku.
octagon.
acne
wan siki ta dë a sëmbë sinkii kakisa ta mbei pikipiki boi kumutu a i sinkii.
acne.
acrobaat
sëmbë di ta du foombo soni ku ën sinkii.
acrobat.
acteren
pëë a fëlön nasö a toneel.
act.
acteur
sëmbë di ta pëë a fëlön.
actor.
actie
du; wan soni de du.
action.
actief
an ta dë pii, a ta du soni hiniwanten.
active.
actrice
mujëë di ta pëë a fëlön.
actress.
actualiteit
1)
di fa soni dë a wan pisiten.
a topic of the day.
2)
di soni di dë tuu.
actuality.
actueel
1)
a dë wan soni u di ten dë.
topical.
2)
a ko a di bunu juu.
timely.
2)
tjönitjöni.
acute.
adamsappel
di kamian fii tutu di ta buli a i gangaa.
adam's apple.
adapteren
seeka buta faa kai ku di oto soni; ko guwenti.
adapt to.
adat
guwenti; wëti.
customary law.
adder
sindeki ta njan sëmbë kii.
viper.
2)
di fa de hei tjika.
nobility.
adem
di böö i ta hai.
breath.
adept
bakama u wan sëmbë nasö wan lei.
follower.
adhesie
di kaakiti di ta mbei tu soni ta nama hoi.
adhesion.
adjectief
wöutu di ta taki fa wan soni dë: fatu, hanse, weti, limbo.
adjective.
adjudant
wan pei oposii; wan pei hedima u sodati.
adjutant.
adjunct
sëmbë di ta heepi wan lanti wookoma a di wooko fëën, nasö a ta hoi kamian dëën te an dë.
assistant.
administrateur
takima a wan kamian; sëmbë ta seeka möni.
administrator; bookkeeper; purser.
admiraal
hedima u dee pei sodati ta feti ku sipi.
admiral.
admissie-examen
wan soni i nango mbei luku ee i sabi tjika fii go a wan siköö dë.
entrance examination.
adoreren
ta lobi; ta begi ta gafa.
adore.
adres
në u di sitaati ku nöbu u di wosu ka i ta libi.
address.
adressant
wan sëmbë di manda biifi hakisi wan soni u de du dëën.
petitioner.
adresseren
1)
sikifi di në u di sitaati ku di nöbu u di wosu a wan afölöpu.
address envelope.
2)
manda biifi hakisi wan soni u de du da i.
make a petition.
advent
bëdaki buka.
weeks before Christmas.
advertentie
soni de sikifi nasö soni de taki u de mbei sëmbë sabi fa wan soni bunu tjika u de musu kë bai ën.
advertisement.
adverteren
mbei sëmbë ko sabi u wan soni fu de sa kë bai ën.
advertise.
advies
lai i ta da sëmbë fa a sabi andi faa du.
advice.
2)
wan diingi de mbei ku obo.
egg nog.
af
a puu; a kumutu ka a bi dë; an dë.
off.
afbedelen
ta begi sëmbë nöömö u de musu da i wan soni.
wheedle off.
afbeelden
mbei wan soni fu te i si ën nöö a ta da i mëni fa wan oto soni dë.
represent.
afbeelding
wan soni di de mbei u ta da i mëni u wan oto soni.
representation.
afbestellen
te i taa ja o tei di soni di i bi manda tei möön; bia buka; puu buka taa ja këën möön.
cancel.
afbetalen
paka wan soni dou di i bi ta paka pikipiki.
pay off.
afbeulen
wooko ku ën tee an a' kaakiti möön.
work to death.
afblazen
1)
böö wan soni puu ka a bi de.
blow off.
2)
kuutu soni a buka.
blow off steam.
afboeken
puu di soni i bi o du; kaabu soni puu a di buku.
write off.
afbraak
bookobooko soni.
demolition.
afbranden
tjuma puu.
burn down, be burnt down.
afbreuk
wan soni di an ta heepi; wan soni di ta hoi i a baka.
detriment.
afdak
wosu de mbei kuma tjëkë liba sö; hafudaki.
leanto, shed.
afdanken
puu a wooko; tuwë disa.
get rid of.
afdeling
wan pisi u wan wooko kamian.
division.
afdingen
ta taki di soni nango ta ko fu di möni musu saka.
haggle, bargain.
afdoen
1)
puu a i sinkii.
take off.
2)
feki puu sundju.
clean.
3)
kaba wan wooko.
finish.
4)
taki wan soni koti.
settle.
5)
paka puu.
pay off.
afdoend
a tjika; a koti; de seekëën buta sö.
sufficient, conclusive.
2)
tapa wan masini.
switch off.
3)
du wan soni hesihesi faa kaba.
go through; rattle off.
afdragen
1)
wooko ku wan soni te an bunu möön.
wear out.
2)
paka wan möni söndö i kë.
pay over.
2)
wan soni di de mbei otowan fëën (kuma footoo nasö buku); wan soni de sitampu buta a wan oto kamian nasö a pampia liba.
copy.
3)
finga de zin disa maaka.
finger print.
afdrukken
mbei buku ku bukumasini; mbei footoo; tei wan soni sitampu buta a wan oto kamian nasö a pampia liba.
print.
affaire
soni di dë u seeka.
affair, business.
affectatie
a ta mbei ën seei taa sö a dë.
affectation.
affiche
pampia u palaki a lanti kamian u de lesi.
poster.
affiniteit
te fasi fii ku wan sëmbë kai; te i lobi wan soni ee nasö wan sëmbë.
affinity.
affreus
a hogi te an sa luku.
horrible.
afgelasten
disa u du di soni i bi o du; puu buka a soni.
cancel.
afgeleefd
a gaandi ko pököö.
decrepit, worn out.
2)
an ta konda soni fëën da sëmbë.
remote.
3)
a dë longi ku oto kamian.
squestered.
afgemat
i wei te ja saanfa u du.
worn out.
afgepast
a dë leti a pasi; a dë leti fa a musu dë.
exact.
2)
an dë wan soni i sa panjan.
abstract.
afgevaardigde
sëmbë di de puu manda go a wan soni.
delegate, deputy.
2)
te wan soni ta puu pëndë.
run.
3)
du söndö i kë.
surrender.
afgezaagd
de taki ën hia te de fuufei fëën.
hackneyed.
afgezant
sëmbë de puu manda go a wan kamian da de.
ambassador.
afgezien
na di dë; boiti di dë.
apart from.
afgietsel
wan soni de mbei te de kandi watawata soni a wan soni dendu disëën te a taanga, nöö de puu ën.
cast.
afgifte
di tja ko u soni.
delivery.
afgod
soni nasö sëmbë di i tei buta ko gadu ta dini a Gaangadu kamian.
god, spirit, idol.
2)
mbei a ko palalaa.
level.
afgrond
hogi fundu kamian.
abyss, precipice.
afgunst
djalusu; haun.
envy, jealousy.
2)
puu.
take away.
afhandelen
seeka wan soni be i kaba ku soni fëën.
settle.
afhandig
ganjan sëmbë puu soni nëën.
trick one out of.
afhankelijk
an sa tja hën seei; a dë a otowan basu.
dependent.
afijn
antoobi.
well, anyway.
afkeer
te i buuse wan soni, nasö wan sëmbë.
aversion, dislike.
afkeren
bia kumutu a wan kamian fu wan soni hedi; bia wojo.
avert, turn away.
afketsen
1)
an naki ën bunu, a kpei ën.
glance off.
2)
an këën.
reject.
afkeuren
taki taa di soni dë ambunu.
condemn, disapprove.
afkijken
1)
tuwë wojo luku.
look down (a street).
2)
fufuu pasi luku di otowan pampia a siköö.
cheat.
afkomen
1)
saka ko a goon.
descend from.
2)
kaba wan soni.
complete.
3)
konda a lanti.
make known.
afkomst
ka wan soni kumutu.
descent, origin.
afkopen
paka puu wan sëmbë; paka toona tei soni baka.
redeem.
afkorten
sati wan soni.
shorten, abbreviate.
afkorting
wan sati fasi u sikifi wan wöutu.
abbreviation.
aflaat
te de taa de o sati sitaafu da i baka u di dëdë fii.
indulgence.
aflaten
disa wan soni di i bi ta du.
leave off.
afleggen
1)
buta a wan së ufö; disa soni.
lay aside, lay down.
2)